กิจกรรมที่ 3 การเลือกแบบจำลองการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา หรือ หลักสูตรตามความสนใจ
ตามประเด็นต่อไปนี้
3.1
ศึกษาแบบจำลองการพัฒนาหลักสูตร และเลือกมาใช้พัฒนาหลักสูตร
ไทเลอร์ให้คำแนะนำว่าในการกำหนดวัตถุประสงค์ทั่วไปของหลักสูตรทำได้ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆประกอบด้วย
ข้อมูลผู้เรียน ข้อมูลสังคมที่โรงเรียนตั้งอยู่และข้อมูลเนื้อหาสาระวิชา
นำข้อมูลสามแหล่งนี้มาวิเคราะห์เชื่อมโยงข้อมูลที่มีเหตุผลเพื่อช่วยให้มั่นใจในข้อมูลที่เก็บรวบรวมมา
การเชื่อมโยงข้อมูลเป็นการสังเคราะห์ข้อมูลเพื่อนำไปกำหนดจุดประสงค์ของหลักสูตร(ฉบับร่าง)ต่อจากนั้นกลั่นกรองด้วยปรัชญาการศึกษาของสถานศึกษาและจิตวิทยาการเรียนรู้
ในการกำหนดวัตถุประสงค์ทั่วไปของหลักสูตร
ตามแนวคิดของไทเลอร์จะหมายถึง จุดมุ่งหมายของการศึกษา
นักพัฒนาหลักสูตรจะวิเคราะห์ข้อมูลเชื่อมโยงความสัมพันธ์ความสนใจและความต้องการของผู้เรียนแล้วนำเนื้อหาสาระและหลักวิชาความรู้มาพิจารณาร่วมด้วยเพื่อกำหนดจุดประสงค์ของหลักสูตร(ฉบับร่าง)ต่อไป
v แนวคิดการพัฒนาหลักสูตรของไทเลอร์ได้มีแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับการพัฒนาหลักสูตรว่าการพัฒนาหรือออกแบบหลักสูตร
ต้องตอบคำถามพื้นฐานสี่ประการ คือ
1.What
education purpose should the school seek attain?
(จุดมุ่งหมายทางการศึกษาอะไรบ้างที่โรงเรียนควรแสวงหา)
2.
What educational experiences can be provided that are likely to attain these
purpose ?
(มีประสบการณ์ทางการศึกษาอะไรบ้าง
ที่จัดขึ้นเพื่อช่วยให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนด)
3.
How can these experiences be effectively organized?
(จะจัดประสบการณ์ดังกล่าวอย่างไร
จึงจะมีประสิทธิภาพ)
4.
How can we determine when the purpose are met?
(จะประเมินประสิทธิภาพของประสบการณ์ในการเรียนอย่างไร
จึงจะตัดสินได้ว่าบรรลุวัตถุประสงค์)
v
แบบจำลองการพัฒนาหลักสูตรของไทเลอร์
จากคำถามพื้นฐานทางด้านการพัฒนาหลักสูตรข้างต้นจะได้หลักการสร้างหลักสูตรดังนี้
คำถามพื้นฐาน4ประการ
|
หลักการสร้างหลักสูตร
|
1.What
education purpose should the school seek attain?
|
การวางแผนหลักสูตร
(Planning)
|
2.
What educational experiences can be provided that are likely to attain these
purpose ?
|
การออกแบบหลักสูตร
(Design)
|
3.
How can these experiences be effectively organized?
|
การจัดการหลักสูตร
(Organize)
|
4.
How can we determine when the purpose are met?
|
การประเมินหลักสูตร
(Evaluation)
|
จากแบบจำลองการพัฒนาหลักสูตรของไทเลอร์
จึงได้เป็นผังมโนทัศน์แสดงกระบวนการการพัฒนาหลักสูตร ดังนี้
กระบวนการพัฒนาหลักสูตรตามแนวคิดจากผังมโนทัศน์
ประกอบด้วยขั้นตอนหลักทั้งหมด4ขั้นตอนในคำถามพื้นฐาน 4 ข้อ ในการออกแบบและพัฒนาหลักสูตรของไทเลอร์
ขั้นตอนที่1 คือ การวางแผนหลักสูตร (Curriculum Planning) จากคำถามข้อที่1 ของไทเลอร์คือจุดมุ่งหมายทางการศึกษาอะไรบ้างที่โรงเรียนควรแสวงหา
ขั้นตอนที่ 2 การออกแบบหลักสูตร (Curriculum
Design) จากคำถามข้อที่ 2 ของไทเลอร์มีประสบการณ์ทางการศึกษาอะไรบ้าง
ที่จัดขึ้นเพื่อช่วยให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนด
ขั้นตอนที่ 3 การจัดการหลักสูตร(Curriculum
Organize)จากคำถามข้อที่ 4 จะจัดประสบการณ์ดังกล่าวอย่างไร จึงจะมีประสิทธิภาพ
ขั้นตอนที่ 4 การประเมิน (Curriculum Evaluation) จะประเมินประสิทธิภาพของประสบการณ์ในการเรียนอย่างไร
จึงจะตัดสินได้ว่าบรรลุวัตถุประสงค์
………………………………………………………………………………………………………………
3.2
เขียนแผนผังมโนทัศน์กระบวนการพัฒนาหลักสูตร ด้วยการอุปมาอุปมัย อาทิ
การพัฒนาหลักสูตรเปรียบเสมือน… (ผู้เรียนเสนอแนวคิดเปรียบเทียบ)
ตามแนวคิดของข้าพเจ้ามีความคิดเห็นว่า “การพัฒนาหลักสูตรเปรียบเสมือน
การขายอาหาร” โดยบูรณาการกับแนวคิดการออกแบบและพัฒนาหลักสูตรของราฟ
ไทเลอร์ ดังนี้
กระบวนการทางหลักสูตร
|
การขายอาหาร
|
ขั้นที่1 การกำหนดจุดประสงค์
จุดมุ่งหมายทางการศึกษาอะไรบ้างที่โรงเรียนควรแสวงหา จะสอนอะไร
เป็นการกำหนดวัตถุประสงค์ชั่วคราว ต้องอาศัยข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ได้แก่ 1.สังคม ค่านิยม ความเชื่อ
2.ผู้เรียน ความต้องการความสนใจ
ความสามารถและคุณลักษณะที่ประเทศต้องการ
|
ขั้นที่1 กำหนดเป้าหมายในการขายอาหาร
จุดมุ่งหมายของการขายอาหารนั้นจะเป็นอาหารประเภทไหน เช่น ข้าวราดแกง
อาหารตามสั่ง ก๋วยเตี๋ยว หรืออาหารกินเล่น เป็นต้น โดยต้องวิเคราะห์จากกลุ่มผู้บริโภคว่ามีชีวิตประจำวันอย่างไร
ทำอาชีพใด ส่วนใหญ่ชอบกินอะไร และต้องวิเคราะห์สังคมด้วยว่าสังคมแถวนั้นกินอะไร
ไม่กินอะไร มีร้านอาหารอื่นประเภทใดเปิดบ้าง
|
ขั้นที่2 การเลือกประสบการณ์
มีประสบการณ์ทางการศึกษาอะไรบ้างที่สามารถจัดได้และสนองตามจุดมุ่งหมายที่กำหนดไว้
โดยอาศัยหลัก7ประการในการออกแบบ ทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่21 และสี่เสาหลักแห่งการศึกษา
|
ขั้นที่2 การวางแผนเกี่ยวกับการขายอาหาร
เป็นขั้นตอนการวางแผนเกี่ยวกับการขายอาหาร ว่าจะขายอาหารประเภทใด
จะทำเองหรือจ้างพ่อครัว/แม่ครัว จะจ้างลูกน้องหรือไม่และจะต้องใช้อุปกรณ์และส่วนประกอบอะไรบ้าง
|
ขั้นที่3 การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
จะจัดประสบการณ์ทางการศึกษาอย่างไรให้มีประสิทธิภาพ
โดยเรียงลำดับประสบการณ์การเรียนรู้ อย่างเป็นระบบ เป็นขั้นเป็นตอน
ต้องมีเนื้อหาครบถ้วน ครอบคลุมถึงการคัดเลือกเนื้อหาวิชา การจัดลำดับก่อนหลัง
|
ขั้นที่3 การลงมือเปิดร้านขายอาหาร
เป็นขั้นตอนในการขายอาหาร
|
ขั้นที่4 การประเมินผล
เราจะมีวิธีการประเมินประสิทธิภาพในการจัดกิจกรรมของผู้เรียนอย่างไร
จึงจะตัดสินได้ว่าบรรลุจุดมุ่งหมาย
|
ขั้นที่4 ผลตอบรับจากผู้บริโภค
ผลตอบรับจากผู้บริโภคจากการซื้ออาหารจะเป็นตัวบอกว่าอาหารนั้นได้รับความนิยมมากเพียงใด
|
…….....………………………………………………………………………………………………
3.3
ระบุองค์ประกอบของ “หลักสูตร”
ที่พัฒนาขึ้นตามความสนใจ
องค์ประกอบของหลักสูตร (Curriculum Component)
องค์ประกอบของหลักสูตรทำให้ผู้ใช้หลักสูตรทราบแนวทางในการนำหลักสูตรไปใช้ได้อย่างสอดคล้องและเหมาะสมกับเจตนารมณ์ของหลักสูตร
พอสรุปจากแนวคิดเกี่ยวกับองค์ประกอบของหลักสูตร ดังนี้
1. จุดมุ่งหมายของหลักสูตร (Curriculum Aims)
หมายถึง
ความตั้งใจหรือความคาดหวังที่ต้องการให้เกิดขึ้นในตัวผู้ที่จะผ่านหลักสูตร
จุดมุ่งหมายของหลักสูตรมีความสำคัญเพราะเป็นตัวกำหนดทิศทางและขอบเขตใน
การให้การศึกษาแก่ผู้เรียน
2. เนื้อหา (Content)
หมายถึง
เนื้อหาประสบการณ์การเรียนรู้ต่าง ๆ ที่คาดว่าจะช่วยให้ผู้เรียนพัฒนา
ไปสู่จุดมุ่งหมายที่กำหนดไว้
โดยดำเนินการตั้งแต่การเลือกเนื้อหาและประสบการณ์
การเรียงลำดับเนื้อหาสาระ
พร้อมทั้งการกำหนดเวลาเรียนที่เหมะสม
3. การนำหลักสูตรไปใช้ (Curriculum Implementation)
หมายถึง
การนำหลักสูตรไปสู่การปฏิวัติ ซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมต่าง ๆ
(การจัดทำวัสดุหลักสูตร
ได้แก่ คู่มือครู เอกสารหลักสูตร แผนการสอน และแบบเรียน ฯลฯ)
การจัดเตรียมความพร้อมด้านบุคลากรและสิ่งแวดล้อม
(การจัดโต๊ะเก้าอี้ ห้องเรียน
วัสดุอุปกรณ์ในการเรียน
จำนวนครูและสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ),
การดำเนินการสอน
4. การประเมินผลหลักสูตร (Evaluation)
หมายถึง
การหาคำตอบว่า หลักสูตรสัมฤทธิผลตามที่กำหนดไว้ในจุดมุ่งหมายหรือ
ไม่มากน้อยเพียงใดและอะไรเป็นสาเหตุ
………………………………………………………………………………………………………………
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น