ข้อสอบกลางภาค ปีการศึกษา 2556 ข้อที่ 3
3.
การพัฒนาหลักสูตรมีขั้นตอนอย่างไรบ้าง จงยกตัวอย่าง Model
อธิบายองค์ประกอบแต่ละ Model และสรุปความเห็นกรณีที่องค์ประกอบในการพัฒนาหลักสูตร
หายไปจะเกิดอะไร
ขั้นตอนในการพัฒนาหลักสูตร
มีดังต่อไปนี้
o ขั้นที่ 1
ขั้นเตรียมข้อมูลพื้นฐาน
- สมาชิกในกลุ่มปรึกษากันในหัวข้อเรื่อง
การเลือกกลุ่มสาระการเรียนรู้ในการจัดทำหลักสูตร
- สมาชิกในกลุ่มเสนอความคิดเห็นในเรื่อง
การเลือกโรงเรียนที่จะนำหลักสูตรไปใช้
- ศึกษาแนวคิดทางด้านปรัชญาการศึกษา
จิตวิทยาการเรียนรู้ สังคมและวัฒนธรรม
เนื้อหาวิชาการ และ ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เพื่อมากำหนดแนวทางและรูปแบบของหลักสูตรที่จะนำไปใช้
o ขั้นที่ 2 ขั้นจัดทำหลักสูตร
- กำหนดเป้าหมายของหลักสูตร
การกำหนดเป้าหมายของหลักสูตรควรอิงพื้นฐานจาก ปรัชญาการศึกษาจิตวิทยาการเรียนรู้
สังคมและวัฒนธรรม เนื้อหาวิชาการ และ
ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีรวมถึงควรให้สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
และหลักสูตรนั้นควรตอบสนองต่อความต้องการและธรรมชาติของผู้เรียน ที่สำคัญจุดประสงค์ควรให้ครอบคลุมหลักการ
3R และ 7C
-
จัดเตรียมเนื้อหาและประสบการณ์การเรียนรู้ที่ช่วยเอื้อให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะตามที่คาดหวังไว้ในจุดมุ่งหมายของหลักสูตร
- จัดทำโครงสร้างหลักสูตร เป็นการกำหนดการจัดแผนประสบการณ์หรือการกำหนดแนวทางการจัดการเรียนการสอนให้แก่ผู้เรียน
ซึงประกอบด้วยจุดประสงค์ เนื้อหาสาระ กิจกรรมและวิธีวัดและประเมินผลผู้เรียนที่เหมาะสม
- การกำหนดแนวทางการประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
เป็นการกำหนดวิธีการประเมินผลพร้อมทั้งเครื่องมือที่ใช้ในการวัดและประเมินได้ว่าผู้เรียนมีคุณลักษณะตามที่คาดไว้ในจุดมุ่งหมายของหลักสูตร
o ขั้นที่ 3 ขั้นการประสานงาน
-
สมาชิกในกลุ่มดำเนินการประสานงานขออนุญาตนำหลักสูตรไปใช้ที่โรงเรียนต่อ
· ผู้อำนวยการของโรงเรียนดังกล่าว
เพื่อทำความเข้าใจในการนำหลักสูตรไปใช้ และขอความคิดเห็นในการใช้หลักสูตรดังกล่าวว่าเหมาะสมหรือไม่
และ มีข้อควรปรับปรุงอย่างไร
· รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ เพื่อที่จะชี้แจงว่าจะนำหลักสูตรมาใช้
ในเรื่องใด นักเรียนช่วงชั้นที่ใช้
ข้อคำแนะนำในการนำหลักสูตรไปใช้ ว่ามีความเหมาะสมและสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายที่โรงเรียนต้องการหรือไม่พร้อมทั้งสอบถามเรื่องงบประมาณสนับสนุน
· ครูที่ทำการสอนในเนื้อหารายวิชานั้นๆ เพื่อถามถึงรูปแบบการจัดการเรียนการสอนเบื้องต้น
สภาพความเข้าใจของผู้เรียนที่มีต่อเนื้อหามาตั้งแต่เดิม และขอคำแนะนำในวันและเวลาที่เหมาะสม
· ฝ่ายโสตทัศนอุปกรณ์ เพื่อช่วยอำนวยความสะดวกในด้านสถานที่
อุปกรณ์และสื่อต่างๆ
-
ชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับหลักสูตรที่จะนำมาใช้ให้ทางโรงเรียนทราบในประเด็น
· สาระการเรียนรู้ที่จะนำไปใช้สอนผู้เรียน
· วัน เวลา ที่จะนำหลักสูตรมาใช้ เป็นต้น
-
การจัดทำและส่งหนังสือขออนุญาต เพื่อนำหลักสูตรไปใช้ในวัน เวลาที่กำหนด
o ขั้นที่ 4 ขั้นการตรวจสอบคุณภาพหลักสูตรและปรับแก้ก่อนนำไปใช้
1)ปรึกษาภายในคณะกรรมการพัฒนาหลักสูตร เช่น คณะครู ผู้บริหาร ผู้ปกครอง คนในชุมชน
เป็นผู้ให้ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ
2)ปรึกษาผู้มีความชำนาญในหลักสูตร
โดยอาจจะเป็นผู้ที่มีคุณวุฒิและวัยวุฒิที่สูงกว่าที่มีความเข้าใจและความชำนาญทางด้านหลักสูตรโดยตรง
โดยให้ตรวจสอบ ด้านเนื้อหาสาระ
ด้านสื่อการเรียนรู้ ด้านหลักสูตรและการสอน
3)ปรึกษารับฟังความคิดเห็นจากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องอื่นๆ
เพื่อรับฟังข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ไขปรับปรุง
o ขั้นที่ 5 ขั้นการนำหลักสูตรไปใช้
นำหลักสูตรที่ตรวจสอบคุณภาพและแก้ไขสมบูรณ์แล้วไปใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอน
โดยใช้วิธีการต่างๆที่มั่นใจว่ามีการใช้หลักสูตรอย่างเหมาะสม เช่น
วางแผนการสอน จัดการเรียนการสอน
ประเมินผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียนและหลังเรียนเป็นต้น
o ขั้นที่ 6 ขั้นการประเมินหลักสูตรและการปรับปรุงแก้ไขหลักสูตร
-
การประเมินหลักสูตรทุกขั้นตอนแล้วนำผลจากการประเมินมาพิจารณาร่วมกับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน
เพื่อตัดสินผลสัมฤทธิ์ของหลักสูตรและนำผลการประเมินมาปรับปรุงประสิทธิภาพของหลักสูตร
-
เป็นการนำผลการประเมินหลักสูตรมาปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง ในกรณีผลการประเมินพบข้อบกพร่องหรือปัญหาอุปสรรค
ผู้พัฒนาหลักสูตรจะดำเนินการปรับปรุงหลักสูตรให้ได้อย่างดีที่สุดและมีความเหมาะสมกับผู้เรียน
ยกตัวอย่าง
Model อธิบายองค์ประกอบแต่ละ Model
SU Model
SU Model คือ รูปแบบจำลองโลกแห่งการศึกษา
โดยประกอบด้วยวงกลม
ซึ่งเปรียบเสมือนโลกที่มีองค์ประกอบพื้นฐานสำคัญอย่างน้อย 3 ประการ คือ
1) พื้นฐานทางปรัชญา 2) พื้นฐานทางจิตวิทยา และ 3) พื้นฐานทางสังคม
โดยมีสามเหลี่ยมแห่งการศึกษาที่มีองค์ประกอบ 3 ด้าน ได้แก่
-ด้านความรู้ กำกับด้วยปรัชญาทางการศึกษา 2 ปรัชญา คือ ปรัชญาสารัตถนิยม (Essentialism) ซึ่งมีแนวคิดในการจัดการเรียนการสอนเพื่อเป็นการสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรม
ประเพณี และ ปรัชญานิรันดรนิยม (Perenialism) ที่มีแนวคิดในการจัดการเรียนการสอนด้วยเหตุผล
เรียนรู้ในสิ่งที่เป็นเนื้อหาสาระที่มั่นคง
-ด้านผู้เรียน กำกับด้วยปรัชญาการศึกษาอัตถิภาวะนิยม
(Existentialism) ซึ่งมีแนวคิดที่ให้บุคคลมีเสรีภาพในการเลือกด้วย
ตนเอง
มีแนวทางการจัดการศึกษาโดยให้ผู้เรียนได้มีโอกาสเลือกประสบการณ์ในการเรียนรู้ด้วยตนเอง
- ด้านสังคม
จะกำกับด้วยปรัชญาการศึกษาปฏิรูปนิยม (Reconstructionism) โดยมีแนวคิดในการจัดการศึกษาให้กับผู้เรียนควรเป็นไปเพื่อการพัฒนาสังคม
เนื่องจากสังคมมีปัญหา
ในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาต้องตอบสนองด้านผู้เรียน
ด้านสังคมและด้านความรู้ โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานทางการพัฒนาที่สำคัญ คือ
พื้นฐานทางสังคม พื้นฐานทางจิตวิทยาและพื้นฐานทางปรัชญาและภายในสามเหลี่ยมการศึกษาจะประกอบด้วยสามเหลี่ยมเล็กๆ4 ภาพ ซึ่งเป็นการจำลองขั้นตอนในการจัดทำหลักสูตรของTyler โดยประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ดังนี้
ขั้นตอนที่ 1
คือ การวางแผน (Planning) ซึ่งจะเห็นว่ากำกับด้วยความรู้
(Knowledge) และจะสอดคล้องกับคำถามที่หนึ่งของไทเลอร์ คือ
มีจุดมุ่งหมายอะไรบ้างในการศึกษาที่โรงเรียนต้องแสวงหา
เพราะว่าหลักสูตรต้องวางแผนให้มีเนื้อหาครบคลุมในสิ่งที่ผู้เรียนต้องรู้และต้องเรียน
ขั้นตอนที่ 2 คือ การออกแบบ (Design) ซึ่งจะเห็นว่ากำกับด้วยผู้เรียน
(Learner) และจะสอดคล้องกับคำถามที่สองของไทเลอร์ คือ
มีประสบการณ์การศึกษาอะไรบ้างที่โรงเรียนควรจัด
เพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายในการศึกษา เพราะว่าหลักสูตรต้องออกแบบมา
เพื่อให้จัดกิจกรรมหรือประสบการณ์ที่ก่อให้เกิดความรู้แก่นักเรียน
ขั้นตอนที่ 3
คือ การจัดการหลักสูตร (Organize) ซึ่งจะเห็นว่ากำกับด้วยผู้เรียน (Learner), ความรู้
(Knowledge) และสังคม (Society) และจะสอดคล้องกับคำถามที่สามของไทเลอร์
คือจัดประสบการณ์การเรียนรู้อย่างไรให้มีประสิทธิภาพ
เพราะว่าการจัดการหลักสูตรให้ได้ประสิทธิภาพ คือ
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีประสิทธิ
เพื่อให้นักเรียนเกิดความรู้และบรรลุวัตถุประสงค์พร้อมกับสามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้ในการอยู่ในสังคม
ขั้นตอนที่ 4
คือ การประเมิน (Evaluate) ซึ่งจะเห็นว่ากำกับด้วยสังคม
(Society) และจะสอดคล้องกับคำถามที่สี่ของไทเลอร์ คือ
ประเมินประสิทธิ์ผลของประสบการณ์ในการเรียนอย่างไร เพราะว่าการประเมินผลการเรียน
ความรู้และการจัดการเรียนการสอนจะทำให้นักเรียนได้ความรู้ที่สามารถนำไปใช้ในสังคม
o สรุปความเห็นกรณีที่องค์ประกอบในการพัฒนาหลักสูตร
หายไปจะเกิดอะไร
หากในการพัฒนาหลักสูตรนั้นไม่ได้ดำเนินไปตามองค์ประกอบของการพัฒนาหลักสูตร
หรือมีองค์ประกอบใดหายไปแล้วนั้น หลักสูตรที่เราพัฒนาขึ้นมาก็จะไม่มีความสมบูรณ์
กล่าวคือ หลักสูตรจะไม่มีประสิทธิภาพนั่นเอง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น